Trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng, minh bạch thông tin về nguồn gốc sản phẩm trở thành tiêu chuẩn bắt buộc của thương mại quốc tế. Với các thị trường có yêu cầu khắt khe như châu Âu, Mỹ hay Nhật Bản, doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển buộc phải chứng minh được toàn bộ hành trình của sản phẩm - từ nơi sản xuất, quy trình chế biến cho đến khi tới tay người tiêu dùng. Chính điều đó đang thúc đẩy làn sóng đầu tư vào hệ thống truy xuất nguồn gốc trong cộng đồng doanh nghiệp Việt, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Truy xuất nguồn gốc không còn là khái niệm xa lạ. Nó là quá trình thu thập, lưu trữ và chia sẻ thông tin về sản phẩm trong suốt vòng đời của nó. Nhờ đó, người tiêu dùng có thể biết rõ sản phẩm họ mua được tạo ra từ đâu, bằng cách nào, liệu có đảm bảo tiêu chuẩn về an toàn, môi trường hay không.

Ở nhiều quốc gia phát triển, đây là yếu tố bắt buộc để một mặt hàng được phép nhập khẩu. Chẳng hạn, Quy định chống phá rừng (EUDR) của Liên minh châu Âu sắp có hiệu lực yêu cầu mọi sản phẩm như cà phê, ca cao, gỗ hay cao su xuất khẩu vào EU phải chứng minh không liên quan đến hoạt động phá rừng.

Điều này đặt ra thách thức lớn cho hàng nghìn doanh nghiệp Việt, đặc biệt trong lĩnh vực nông sản và thủy sản – những ngành vốn phụ thuộc mạnh vào chuỗi cung ứng nhỏ lẻ. Tuy nhiên, chính yêu cầu nghiêm ngặt ấy lại mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt nâng tầm năng lực sản xuất và quản trị. Khi áp dụng truy xuất nguồn gốc, doanh nghiệp buộc phải tiêu chuẩn hóa quy trình, kiểm soát tốt hơn chất lượng và đảm bảo tính minh bạch. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao năng suất, giảm rủi ro và tạo dựng lòng tin với đối tác quốc tế.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp nhỏ của Việt Nam đã bắt đầu tận dụng cơ hội này để vươn ra thị trường toàn cầu. Vinamit - doanh nghiệp sản xuất nông sản sấy đã áp dụng công nghệ blockchain để theo dõi toàn bộ chuỗi cung ứng. Mỗi sản phẩm khi xuất khẩu đều có mã QR cung cấp thông tin chi tiết về vùng trồng, ngày thu hoạch và nhà máy chế biến. Nhờ sự minh bạch này, Vinamit đã duy trì lượng xuất khẩu ổn định sang Nhật Bản, Mỹ và Hàn Quốc – những thị trường vốn nổi tiếng khắt khe về tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.